Total Diz Protezi (Artroplasti)

 

Diz ekleminin aşınması sonrası özel alaşım metaller ve polietilen’den yapılmış yapay bir eklem oluşturmak amacıyla aşınmış eklemin yapay yüzeylerle değiştirilme işlemine total diz protezi ameliyatı olarak adlandırılmaktadır. Hasarlı kıkırdak ve kıkırdak altı kemik doku kesilerek yerinden çıkartılmaktadır. Bunun yerine metal alaşım protez adı verilen metalik malzemeler yerleştirilir. Bu malzeme yerleştirilirken malzemenin ucu kadar kemiğin uç kısmını soymak gerekir. Diz protez ameliyatı her yıl dünya genelinde 600.000’den fazla hastaya yapılan ameliyattır.

 

 

Total Diz Protezi Hangi Hastalara Yapılması Uygundur?

 

Total diz protezi genellikle diz eklemi aşınması(kireçlenmesi) nedeniyle tedavi gören ancak

şikayetleri devam eden hastalar içindir.Protez uygulanacak hastaların bir çoğu yürümekte ve ayakta durmakta zorluk yaşamakta, gece ağrısından yakınmakta, merdiven ve yokuş inip çıkmakta sıkıntısında şikayet etmekte ve sık ağrı kesici ilaç almaktadır.  Hastanın ağrılarının durdurulması ve ağrı kesici kullanımını ortadan kaldırmak için diz protezi ameliyatının gerçekleştirilmesi şarttır.

Diz Protezi Hangi Hastalara yapılmamalıdır?

Vücudunda aktif bir enfeksiyon odağı bulunan hastalara enfeksiyon geçinceye kadar protez yapılmamlıdır. Ayrıca nörolojik sorunlar nedeniyle ileri derece kas gücü kaybı olan hastalara yapılmayabilir.

 

Total Diz Protezi tedavisine alternatif tedaviler var mıdır?

Ağır iş yapan hastalarda eklem dondurma ameliyatı tercih edilir. Çok fazla hareket kısıtlığı oluşturduğu için eklem dondurma ameliyatı artık tercih edilmemeye başlanmıştır.

Diz Protezi Çeşitleri nelerdir?

 

Total diz protezlerinde kısıtlı yada serbest olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Serbest olan grupta kendi içinde arka çapraz bağ kesen yada koruyan olmak üzere ikiye ayrılır. Kısıtlı protezler ise daha sıklıkla eskiyen protezi yenilemek amacıyla kullanılmaktadır.  Hastalara hangi tip protez yerleştirileceği,  ancak hastayı değerlendiren ortopedik cerrah tarafından karar verilebilir.

                                    

Arka çapraz bağ koruyan diz protezi                                    Arka çapraz bağ kesen diz protezi

 

 

Total diz protezi nasıl yapılır?

 

Total diz protezinin parçalarıUygun anestezi yapıldıktan sonra, dizin önünden yapılan bir kesi ile diz eklemine ulaşılır. Eklemi oluşturan üç kemiğin (femur, tibia ve patella) birbirlerine temas eden yüzlerindeki aşınmış kıkırdak dokusu, ince bir kemik tabakası ile birlikte kesilerek çıkartılır, sonra uygun boyutlarda seçilen protez parçaları, kemik çimentosu (polimetil metakrilat) adı verilen bir dolgu maddesi kullanılarak, hazırlanan kemik yüzeylere tutturulur.

Böylece eklem yüzleri, metal ve plastikten yapılmış parçalarla yeniden kaplanmış olur. Ameliyat 1-2 saat arasında sürer. Ameliyat sonrası ağrı kontrolü için sıklıka epidural (belden yerleştirilen) veya damar yoluyla ilaç veren ağrı pompaları kullanılır. Ertesi gün diz hareketlerine başlanır ve yardımla ayağa kalkılır. Oda ve koridor içinde rahat yürüyebilir hale geldiğinizde hastaneden taburcu olabilirsiniz. Bu süre, hastadan hastaya çok farklılık göstermekle birlikte 3 ile 7 gün arasında değişebilir.

Ameliyat Süreci Nasıl Geçiyor?

Tüm protez ameliyatlarına başlanmadan önce hastaların vücudunda herhangi bir enfeksiyon bulunuyor mu diye bakılmalıdır. bu sebepten ötürü hastalarımızın kan ve idrar sonuçları temiz çıkar ise hastamızı ameliyata alırız. Hasta eğer kan sulandırıcı ilaç kullanıyor ise ilacın durumuna göre 5 ile 10 gün öncesinde ilaç kesilerek bunun yerine düşük etkili kan sulandırıcı iğnelere başlarız. Ameliyat bittikten birkaç gün sonra kanama riski yok olunca hastamızı rütin tedavisine geri göndeririz. Eğer ameliyat kanamalı geçer ise hastamıza kan nakli yapmamız gerekebilir. Protez ameliyatları özel havalandırma sistemi bulunan ameliyathanelerde yapılmalıdır. Standart ameliyathaneler diz protezi yapımına uygunsuzdur.

Hastaların 12 saat boyunca yürümesi riskli olduğu için tekerlikli sandalye ile hareket etmelidir. Hasta hastanede yattığı süre içerisinde her 2-3 saat aralar ile yürütülür. Bu durum oluşabilecek bacaktaki toplar damarın pıhtılaşmasını önlemenin en etkili yoludur. Taburcu olurken kan sulandırıcı iğnelerin yerini tabletler alır. 30 gün süre ile kan sulandırıcı haplar kullanması gerekir. Protez ameliyatı sonrası hastanın çok dikkatli davranması gerekir.

Ameliyat Esnasında ve Sonrasında Ne Gibi Sorunlar Meydana Gelir

Diz protezi ameliyatı gerçekleştiği sırada damar, sinir yaralanması, kemikte kırılma ve çatlak oluşumu görülebilir. Ameliyat sonrası ise erken ve geç komplikasyonlar gelişebilir.

Erken komplikasyonlar: Sık enfeksiyon, bacakta toplar damar  tıkanması.

Geç komplikasyonlar: Ağrı ve protezin erken gevşemesidir. Bu sorunu gerekli tedbirleri alarak en aza indirebiliriz fakat sıfırlamak mümkün değildir.

Total diz protezinin, 15  yıl ila 20 yıl arasında bir ömrü vardır. Fakat 25 yıl dayanan protezler de mevcuttur. Protezin ömrü cerrahın tekniğine, konulan protezin kalitesine, hastanın aktivite düzeyine, kemiğin kalitesine ve kilosuna göre değişkenlik gösterir.

Protez ameliyatı sonrası enfeksiyondan nasıl korunulur?

Dizinde protez bulunduran hastalar ömürleri boyunca enfeksiyon kapma riski taşır. Protezli hastalar, diş çekimi-dolgu gibi işlemler dahil bütün cerrahi bulunan işlemlerden hemen önce koruyucu antibiyotik almak zorundadır, aksi halde enfeksiyon kapma riski artacaktır.